Igipimo cy’amagufwa y’urutoki cyavumbuwe na Millikan mu myaka ya 1940 kugira ngo gikurikirane ubwinshi bw’umwuka wa ogisijeni mu maraso y’imitsi, ikimenyetso cy’ingenzi cy’ubukana bwa COVID-19.Yonker ubu se usobanura uburyo oximeter y'amagufwa yo ku mutwe w'urutoki ikora?
Ibiranga uburyo imiterere y’urumuri rw’ibinyabuzima ifata urumuri: Iyo urumuri rumurikiwe ku rumuri rw’ibinyabuzima, ingaruka z’urumuri rw’ibinyabuzima ku rumuri zishobora kugabanywamo ibice bine, birimo kwegeranya, gukwirakwira, gusubiza urumuri no kugaragara kw’urumuri. Iyo gukwirakwira hatagaragajwe, intera urumuri runyura mu rugingo rw’ibinyabuzima igengwa ahanini no kwegeranya. Iyo urumuri rwinjira mu bintu bimwe na bimwe bibonerana (bikomeye, amazi cyangwa imyuka), ubukana bw’urumuri buragabanuka cyane bitewe n’uburyo bimwe mu bice byihariye by’urumuri byinjiramo, ari na byo bituma urumuri rufata urumuri n’ibintu. Ingano y’urumuri ikintu cyinjiramo yitwa ubucucike bwacyo bw’amajwi, buzwi kandi nka kwegeranya.
Ishusho ngenderwaho yerekana uburyo urumuri rufata urumuri hakurikijwe ibintu mu nzira yose yo gukwirakwiza urumuri, ingano y'ingufu z'urumuri zinjira mu bintu ingana n'ibintu bitatu, ari byo ubukana bw'urumuri, intera y'inzira y'urumuri n'umubare w'uduce dufata urumuri ku gice cy'inzira y'urumuri. Dukurikije ibintu bihuye, umubare w'uduce dufata urumuri ku gice cy'urumuri ushobora gufatwa nk'uduce dufata urumuri kuri buri gice cy'ingano, ari byo ubunini bw'uduce tw'urumuri rufata ibintu, bishobora kubona itegeko rya lambert beer: bishobora gusobanurwa nk'ubunini bw'ibintu n'uburebure bw'inzira y'urumuri kuri buri gice cy'ingano y'ubucucike bw'urumuri, ubushobozi bw'urumuri rufata ibintu mu gusubiza imiterere y'urumuri rufata ibintu. Mu yandi magambo, imiterere y'umurongo w'urumuri rufata ibintu kimwe ni imwe, kandi umwanya wuzuye w'umuvuduko w'urumuri uzahinduka gusa bitewe n'ubucucike butandukanye, ariko aho uhagaze ntihazahinduka. Mu nzira yo gufata ibintu, gufata ibintu byose biba mu bunini bw'igice kimwe, kandi ibintu bifata ntibifitanye isano, kandi nta binyabutabire bitanga urumuri bibaho, kandi nta kintu na kimwe gihindura imiterere y'uburyo bw'urumuri bitewe n'imirasire y'urumuri. Bityo rero, ku gisubizo gifite ibice bikuramo N, ubucucike bw'urumuri ni inyongeramusaruro. Inyongeramusaruro y'ubucucike bw'urumuri itanga ishingiro ry'inyigisho ku gupima ingano y'ibice bikuramo mu mvange.
Mu buhanga bw'ibinyabuzima, agace ka spectral ka 600 ~ 1300nm gakunze kwitwa "idirishya rya spectroscopy y'ibinyabuzima", kandi urumuri ruri muri uyu murongo rufite akamaro kadasanzwe ku buvuzi bwinshi buzwi n'ubutazwi bwa spectral ndetse no gusuzuma spectral. Mu gace ka infrared, amazi aba ikintu cyiganje mu gufata urumuri mu turemangingo tw'ibinyabuzima, bityo uburebure bw'umurambararo bukoreshwa n'iyi sisitemu bugomba kwirinda ko amazi agera ku rugero rwo hejuru kugira ngo bubone neza amakuru y'uko urumuri rw'ikintu kigenewe. Kubwibyo, mu gice cya 600-950nm kiri hafi ya infrared, ibice by'ingenzi by'urutoki rw'umuntu bifite ubushobozi bwo gufata urumuri birimo amazi mu maraso, O2Hb (hemoglobin ya ogisijeni), RHb (hemoglobin yagabanutse) na melanin y'uruhu rwo mu gice cyo ku ruhande n'izindi turemangingo.
Bityo rero, dushobora kubona amakuru y’ingirakamaro ku buryo igice cy’umubiri gipimwa mu mubiri binyuze mu gusesengura amakuru y’umuvuduko w’ibyuka bihumanya. Rero iyo dufite igipimo cya O2Hb na RHb, tuba tumenye ubwinshi bwa ogisijeni.Kuzura kwa ogisijeni SpO2Ese ni ijanisha ry'ingano ya hemoglobine ifite ogisijeni (HbO2) mu maraso nk'ijanisha rya hemoglobine yose ifatana (Hb), ni ingano y'umuvuduko wa ogisijeni mu maraso, none kuki byitwa oximeter y'umuvuduko wa ogisijeni mu maraso? Dore igitekerezo gishya: ingano y'umuvuduko w'amaraso. Muri buri zenguruka ry'umutima, guhindagurika k'umutima bituma umuvuduko w'amaraso wiyongera mu mitsi y'umuzi wa aorta, bigakura urukuta rw'imitsi y'amaraso. Ku rundi ruhande, diastole y'umutima ituma umuvuduko w'amaraso ugwa mu mitsi y'umuzi wa aorta, bigatuma urukuta rw'imitsi y'amaraso rugabanuka. Mu gihe umutima ukomeza gusubiramo, impinduka z'umuvuduko w'amaraso mu mitsi y'umuzi wa aorta zizoherezwa mu mitsi yo hepfo ihujwe nayo ndetse no mu mitsi yose, bityo bigakora kwaguka no guhindagurika kw'urukuta rw'imitsi y'amaraso. Ni ukuvuga ko gukubita k'umutima buri gihe birema imitsi y'imitsi muri aorta inyura imbere ku nkuta z'imitsi y'amaraso mu mitsi yose. Igihe cyose umutima waguka kandi ugashira, impinduka z'umuvuduko mu mitsi y'amaraso zitanga umuvuduko wa ogisijeni. Ibi ni byo twita umuvuduko w'amaraso. Umuvuduko w'amaraso ushobora kugaragaza amakuru menshi yerekeye imiterere y'umubiri nk'umutima, umuvuduko w'amaraso n'urujya n'uruza rw'amaraso, ibyo bikaba bishobora gutanga amakuru y'ingenzi yo kumenya ibipimo byihariye by'umubiri w'umuntu mu buryo butabangamira umubiri we.
Mu buvuzi, umuraba wa pulse ukunze kugabanywamo imiterere y’umuvuduko w’amaraso n’umuraba wa pulse w’ubwinshi bw’amaraso. Umuraba wa pulse w’umuvuduko w’amaraso ugaragaza ahanini uburyo umuvuduko w’amaraso ukwirakwira, mu gihe umuraba wa pulse w’ubwinshi bw’amaraso ugaragaza impinduka zigaragara mu mikorere y’amaraso. Ugereranyije n’umuraba wa pulse w’umuvuduko, umuraba wa pulse w’ubwinshi bw’amaraso ugizwe n’amakuru y’ingenzi y’umutima n’imitsi y’amaraso. Gutahura imiterere y’amaraso mu buryo busanzwe bishobora kugerwaho hakoreshejwe uburyo bwo gukurikirana imiterere y’umuraba wa pulse w’ubwinshi bw’amaraso. Umuraba wihariye w’urumuri ukoreshwa mu kumurika igice cy’umubiri gipimirwa, kandi umuraba ugera kuri sensor y’amashanyarazi nyuma yo kugaragara cyangwa koherezwa. Umuraba wakiriwe uzaba ufite amakuru afatika y’umuraba wa pulse w’ubwinshi bw’amaraso. Kubera ko ingano y’amaraso ihinduka rimwe na rimwe bitewe n’ubwiyongere n’igabanuka ry’umutima, iyo umutima ugabanutse, ingano y’amaraso iba ntoya cyane, amaraso yinjira mu mubiri, sensor yabonaga ingano y’urumuri ntarengwa; Iyo umutima ugabanutse, ingano iba ntarengwa kandi ingano y’urumuri ibonwa na sensor ni ntoya. Mu gupima intoki hakoreshejwe ingano y’amaraso nk’amakuru apima mu buryo butaziguye, guhitamo ahantu hapimirwa spectral bigomba gukurikiza amahame akurikira.
1. Imitsi y'amaraso igomba kuba myinshi, kandi igipimo cy'amakuru afatika nka hemoglobine na ICG mu makuru yose y'ingenzi mu mikorere y'amaraso kigomba kunozwa.
2. Ifite imiterere igaragara y'ihindagurika ry'ingano y'amaraso kugira ngo ikusanye neza ikimenyetso cy'umuvuduko w'amaraso
3. Kugira ngo imiterere y'umubiri w'umuntu irusheho gusubiramo neza kandi ihamye, imiterere y'umubiri ntigira ingaruka nyinshi ku tandukaniro ry'umubiri.
4. Biroroshye gukora ubushakashatsi ku miterere y'amashusho, kandi biroroshye kwemerwa n'umuntu, kugira ngo wirinde ibintu bishobora kubangamira nko gutera k'umutima vuba no gupima aho umuntu ahagaze bitewe n'amarangamutima aterwa n'ihungabana.
Ishusho y'ishusho yerekana uko imitsi y'amaraso ikwirakwira mu kiganza cy'umuntu Aho ukuboko guherereye ntabwo hashobora kumenya umuraba w'amaraso, bityo ntabwo bikwiriye mu kumenya umuraba w'amaraso ugenda; Ukuboko kuri hafi y'umuyoboro w'amaraso unyuramo, ikimenyetso cy'umuvuduko w'amaraso ni gikomeye, uruhu rworoshye gukora vibration ya mechanical, bishobora gutuma habaho ikimenyetso cyo kumenya uretse ubwinshi bw'umuraba w'amaraso unyuramo kandi runatanga amakuru y'imivuduko y'uruhu, biragoye kugaragaza neza imiterere y'impinduka z'amaraso, ntabwo bikwiriye gupimwa; Nubwo ikiganza ari kimwe mu bice bikunze gukururwamo amaraso, igufwa ryacyo riranini kurusha urutoki, kandi uburebure bw'umuraba w'amaraso unyuramo bushobora kuba buri hasi. Ishusho ya 2-5 igaragaza uko imitsi y'amaraso ikwirakwira mu kiganza. Urebye ishusho, bigaragara ko hari imiyoboro myinshi y'amaraso mu gice cy'imbere cy'urutoki, ishobora kugaragaza neza ingano ya hemoglobin mu mubiri w'umuntu. Byongeye kandi, iyi myanya ifite imiterere igaragara y'impinduka z'umuraba w'amaraso, kandi ni yo myanya ikwiriye yo gupima umuraba w'amaraso unyuramo. Imitsi n'amagufwa by'intoki ni bito cyane, bityo ingaruka z'amakuru y'impinduka inyuma ni nto. Byongeye kandi, umutwe w'urutoki woroshye gupima, kandi umuntu nta mutwaro afite mu mitekerereze, ibyo bikaba byorohereza kubona ikimenyetso gihamye cy’urusaku ku rugero rwo hejuru. Urutoki rw'umuntu rugizwe n'amagufwa, inzara, uruhu, ingingo, amaraso yo mu mitsi n'amaraso yo mu mitsi. Mu gihe cyo gukorana n'urumuri, ingano y'amaraso mu mitsi yo mu gice cy'urutoki irahinduka bitewe n'uko umutima utera, bigatuma habaho impinduka mu gupima inzira y'urumuri. Mu gihe ibindi bice bihoraho mu nzira yose y'urumuri.
Iyo uburebure bw'urumuri runaka bushyizwe ku gice cy'urutoki, urutoki rushobora gufatwa nk'uruvange, harimo ibice bibiri: ibintu bidahinduka (inzira y'urumuri ihoraho) n'ibintu bihinduka (inzira y'urumuri ihinduka bitewe n'ingano y'ibikoresho). Iyo urumuri rwinjijwe n'urutoki, urumuri rwoherejwe rwakirwa na fotoderiteri. Ubukana bw'urumuri rwoherejwe rwakusanyijwe na sensor bugaragara ko bugabanuka bitewe n'ubushobozi bwo kwinjiza ibice bitandukanye by'ingingo z'intoki z'umuntu. Dukurikije iyi miterere, hashyirwaho uburyo bungana bwo kwinjiza urumuri rw'urutoki.
Umuntu ukwiriye:
Oximeter y'amagufwa y'urutokiikwiriye abantu b'ingeri zose, harimo abana, abantu bakuru, abageze mu za bukuru, abarwayi b'indwara z'umutima, umuvuduko ukabije w'amaraso, ibinure byinshi mu mubiri, indwara zo mu bwonko ziterwa n'imitsi n'izindi ndwara z'imitsi n'abarwayi ba asima, bronchitis, bronchitis idakira, indwara z'umutima z'ibihaha n'izindi ndwara z'ubuhumekero.
Igihe cyo kohereza: Kamena-17-2022
